Hải sản biển Việt Nam vô cùng phong phú, nhưng khi nhắc đến những loại mực có lớp thịt dày, giòn sần sật đặc trưng thì không thể bỏ qua mực mai. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng vẫn nhầm lẫn loại mực này với mực ống hay mực lá. Bài viết dưới đây từ Ola Squid sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết mực mai là mực gì, cách nhận biết cũng như bí quyết chế biến các món ngon chuẩn vị từ loại hải sản này!
Mực mai là gì? Đặc điểm nhận biết
Mực mai (hay còn được biết đến với các tên gọi dân dã khác như mực nang, mực ván) là một loài động vật thân mềm thuộc họ Sepiidae. Mực mai có đặc điểm nổi bật là tấm mai cứng làm từ canxi cacbonat nằm dọc phía bên trong lưng.

Dưới đây là những đặc điểm chi tiết giúp bạn dễ dàng nhận biết mực mai:
- Hình dáng thân: Thân mực có dạng hình bầu dục, dẹt so với mực ống. Vùng viền vây mỏng trải dài chạy dọc hai bên thân. Đầu mực gồm 8 tay ngắn và 2 xúc tu dài săn chắc.
- Màu sắc da: Khi còn sống, da mực mai có các vân hoa văn tự nhiên độc đáo và có khả năng đổi màu để ngụy trang theo môi trường. Khi mực đã cấp đông hoặc tươi lạnh, da sẽ chuyển sang màu trắng đục.
- Kích thước & Trọng lượng: Mực mai có kích thước trung bình từ 15 – 25cm. Trọng lượng phổ biến dao động từ 300g – 1kg/con, có những con mực mai đại dương đạt kích thước rất lớn.
- Kết cấu thịt & Hương vị: Thịt mực mai dày, khi ăn có độ giòn sần sật. Tuy nhiên, nếu so về độ ngọt tự nhiên thì vị của mực mai có phần nhạt hơn so với mực trứng hay mực sim. Vì vậy, người chế biến thường khéo léo kết hợp chúng với các loại gia vị đậm đà.
- Vùng phân bố và Mùa sinh sản: Mực mai tập trung nhiều ở các vùng biển miền Trung (như Bình Thuận, Phú Yên, Khánh Hòa) và một số tỉnh phía Nam. Mùa sinh sản kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9.
- Mùa khai thác chính: Thời điểm vàng để thu hoạch mực mai là từ tháng 6 đến tháng 8. Lúc này sản lượng đánh bắt đạt mức cao, chất lượng thịt dày, giòn ngon và giá thành hợp lý.
Xem thêm: Các loại mực phổ biến tại Việt Nam và cách nhận biết
Phân biệt mực mai với mực ống, mực lá
Mực mai, mực ống, mực lá cùng thuộc dòng hải sản thân mềm, mỗi loại mực lại có đặc tính thịt và công dụng ẩm thực hoàn toàn riêng biệt. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt nhanh mực mai với mực ống và mực lá để lựa chọn đúng cho thực đơn gia đình:
| Tiêu chí | Mực mai (Mực nang) | Mực ống | Mực lá |
| Hình dáng | Bầu dục, dẹt, có mai canxi cứng ở lưng. | Thân hình ống dài, thuôn nhọn về đuôi, vây ngắn. | Thân dẹt, vây dày hình oval trải dọc gần như toàn bộ thân. |
| Trọng lượng | 300g – 1kg/con (có con to 2-3kg). | 100g – 300g/con. | 200g – 1kg/con. |
| Kết cấu thịt | Thịt rất dày, giòn sần sật. | Thịt mỏng hơn, mềm và dai nhẹ. | Thịt dày vừa phải, giòn và rất mềm. |
| Hương vị | Độ ngọt thanh nhạt, ăn thiên về cảm giác giòn. | Ngọt đậm đà, thơm đặc trưng. | Ngọt đậm đà nhất trong các loại mực. |
| Chế biến phù hợp | Giã làm chả mực, xào, nướng sa tế, rim đậm đà. | Hấp gừng, xào sa tế, làm mực nhồi thịt, nấu lẩu. | Nướng muối ớt, ăn sashimi, xào, làm gỏi. |

Xem thêm: Cách phân biệt mực lá và mực ống? Nên chọn loại nào?
Giá mực mai bao nhiêu 1kg?
Hiện nay, mức giá của mực mai dao động từ 170.000 đến 300.000 VNĐ/kg phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như phân loại kích cỡ, hình thức bảo quản hay độ tươi sống. Dưới đây là khoảng giá tham khảo phổ biến trên thị trường:
- Mực mai size nhỏ (6 – 8 con/kg): Khoảng 170.000 – 200.000 VNĐ/kg.
- Mực mai size trung bình/lớn (1 – 3 con/kg): Khoảng 250.000 – 300.000 VNĐ/kg.
- Mực mai sống siêu to (1,5kg – 3kg/con): Khoảng 500.000 – 650.000 VNĐ/kg (phục vụ cho các nhà hàng hải sản lớn).
Giá mực mai phụ thuộc vào mùa vụ (vào đúng mùa biển động giá sẽ cao hơn), kích thước con mực (size càng to giá càng đắt) và dạng sản phẩm (mực còn sống bơi bể, mực tươi đông lạnh hay mực đã sơ chế bóc mai).
Lưu ý: Bảng giá trên chỉ mang tính chất tham khảo vì giá hải sản biến động liên tục theo thời điểm và tình hình thời tiết biển. Để mua được mực khô chuẩn chất lượng với giá niêm yết rõ ràng, bạn nên chọn mua tại các hệ thống hải sản uy tín như Ola Squid.
Cách chọn và sơ chế mực mai tươi
Chọn được mực tươi và biết cách làm sạch chuẩn là yếu tố quyết định 80% độ ngon của món ăn. Nếu xử lý không khéo, mực dễ bị hôi tanh hoặc bị ra nước làm mất đi độ giòn.
Mẹo chọn mực mai chuẩn
Để chọn được những con mực mai tươi ngon, không bị ươn hay ngâm hóa chất, bạn cần lưu ý các đặc điểm sau:
- Màu sắc: Da mực còn giữ được các lớp vân tự nhiên, độ bóng nhẹ, không bị nhợt nhạt hay chuyển sang màu vàng xỉn.
- Độ đàn hồi: Dùng tay ấn nhẹ vào thân mực, thịt săn chắc và bật nảy lại ngay lập tức, bề mặt không bị chảy nhớt.
- Mắt mực: Mắt trong veo, sáng rõ, nhìn thấy rõ con ngươi bên trong, không bị mờ đục hay lồi lõm.
- Râu và xúc tu: Phần đầu dính liền chắc chắn vào thân, các giác hút ở râu vẫn còn đầy đủ và có độ bám dính.
- Tấm mai: Mai mực nằm bên trong lớp thịt lưng, không bị gãy vụn hay lộ hẳn ra ngoài.
- Cảnh báo ngậm nước: Hạn chế mua những con mực có thân mọng nước bất thường, cầm nặng tay nhưng ấn vào lại chảy nước ra. Những con mực này khi nấu sẽ bị teo lại rất nhiều và thịt rất bở.

Sơ chế mực mai đúng cách
Sau khi mua mực về, bạn tiến hành sơ chế theo các bước đơn giản dưới đây để loại bỏ sạch mùi tanh:
- Bước 1 – Rút mai: Dùng ngón tay lách nhẹ vào phần giáp ranh giữa đầu và thân, nhẹ nhàng kéo tấm mai cứng màu trắng ra khỏi lưng mực.

- Bước 2 – Bỏ nội tạng: Rạch một đường dọc theo bụng mực, cẩn thận lấy toàn bộ túi mực và phần nội tạng ra ngoài. Lưu ý thao tác khéo léo để tránh làm vỡ túi mực đen.

- Bước 3 – Lột màng da: Dùng dao nhỏ lách nhẹ và lột sạch lớp màng da màu tím/nâu bao bọc bên ngoài thân mực để khi chế biến mực có màu trắng đẹp mắt.

- Bước 4 – Khử tanh: Dùng gừng đập dập pha chút rượu trắng (hoặc nước muối loãng) chà xát nhẹ nhàng lên toàn bộ thân mực. Sau đó rửa lại bằng nước sạch nhiều lần và để ráo.

Xem thêm: Bật mí cách làm mực sạch, không tanh và siêu nhanh
Mực mai làm món gì ngon?
Nhiều người thắc mắc mực mai có ngon không và mực mai làm món gì ngon? Dù không sở hữu độ ngọt đậm đà tự nhiên như mực ống, nhưng với ưu điểm thịt siêu dày và giòn, mực mai được ưa chuộng cho các món chế biến đậm đà gia vị.
Dưới đây là danh sách những món ngon khó cưỡng từ mực mai mà bạn có thể tham khảo
Chả mực mai
Do thịt mực mai rất dày và giòn nhưng vị ngọt tự nhiên lại nhạt, nên khi đem giã tay (hoặc xay nhuyễn) làm chả mực kết hợp cùng thì là, hạt tiêu và chút gia vị đậm đà sẽ tạo nên món chả mực giòn sần sật, thơm lừng.

Xem thêm: Chả mực làm món gì ngon? Top các món ngon từ chả mực hấp dẫn
Mực mai nướng sa tế
Miếng mực mai dày được ướp cùng sa tế cay nồng, nướng trên bếp than hồng thơm phức. Độ giòn sần sật của thịt mực hòa quyện cùng vị cay xè của sa tế là món nhậu “bắt mồi”.

Xem thêm: Cách làm mực nướng sa tế thơm lừng, cay chuẩn quán
Mực mai xào dứa
Vị chua chua ngọt ngọt của dứa (thơm) thấm vào từng miếng mực mai được khứa vảy rồng đẹp mắt giúp cân bằng hương vị. Món ăn này không chỉ bắt mắt mà còn rất giàu dinh dưỡng cho bữa cơm gia đình.

Xem thêm: Cách làm mực xào dứa chua ngọt, giòn sần sật tại nhà
Mực mai xào thập cẩm
Sự kết hành giữa mực mai giòn sần sật cùng các loại rau củ tươi xanh như hành tây, ớt đà lạt, cần tây, dưa chuột… tạo nên một món xào thanh mát, đầy đủ màu sắc và không hề bị ngấy.

Xem thêm: Hướng dẫn làm mực xào thập cẩm đơn giản mà ngon khó cưỡng
Mực mai rim chua ngọt
Mực mai sau khi sơ chế cắt miếng vừa ăn, đem chiên sơ rồi rim cùng sốt tỏi ớt, mắm, đường và me. Lớp sốt kẹo lại bám đều quanh miếng mực giòn sần sật tạo nên một món ăn hấp dẫn và chuẩn vị.

Xem thêm: Bật mí cách làm mực xào chua ngọt đơn giản mà hấp dẫn
Mực mai chiên xù
Cắt mực mai thành từng khoanh nhỏ, lăn qua lớp bột chiên giòn và bột xù rồi chiên ngập dầu. Món ăn có lớp vỏ ngoài giòn rụm, bên trong thịt mực dai giòn chấm kèm sốt mayonnaise cay là món khoái khoái của các bạn nhỏ.

Xem thêm: Cách làm mực chiên giòn, chiên xù ngon mê ly tại nhà
Mực mai nhồi thịt chiên mắm
Với những con mực mai size vừa, bạn có thể bóc mai rồi nhồi hỗn hợp thịt heo băm, mộc nhĩ, hành khô vào bên trong. Sau đó đem chiên vàng rồi đảo qua sốt nước mắm tỏi ớt đậm đà.

Xem thêm: Hướng dẫn làm mực nhồi thịt chiên giòn rụm ngon khó cưỡng
Mực mai nhúng giấm
Thịt mực mai thái mỏng được nhúng vào nồi nước dùng giấm chua nhẹ, thơm mùi sả tươi và dừa tươi. Để món ăn thêm tròn vị, bạn có thể cuốn miếng mực giòn sần sật cùng bánh tráng, rau sống và chấm mắm nêm.

Xem thêm: Cách làm mực nhúng giấm giòn ngon, chuẩn vị tại nhà
Gỏi mực mai ngó sen
Mực mai luộc chín tới, thái sợi vừa ăn rồi trộn cùng ngó sen giòn rụm, cà rốt, rau răm và nước mắm chua ngọt. Món gỏi thanh mát, chống ngấy hiệu quả cho các bữa tiệc gia đình.

Hy vọng qua bài viết này của Ola Squid, bạn đã giải đáp được thắc mắc mực mai là mực gì, nắm vững bí quyết phân biệt cũng như lựa chọn được những con mực mai tươi ngon nhất cho gia đình. Đừng quên truy cập website Ola Squid mỗi ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức hải sản thú vị và đặt mua mực khô chất lượng nhé!

English
ไทย