Mực xà là loại hải sản có phần thân lớn, thịt dày và dai giòn, thường được dùng để chế biến nhiều món ăn. Tuy nhiên, loại mực này dễ có vị đắng nếu không được sơ chế đúng cách. Vậy mực xà làm món gì ngon để thịt mực đậm đà, dễ ăn hơn? Bài viết dưới đây, Ola Squid sẽ gợi ý 6 món ăn hấp dẫn từ mực xà, đồng thời hướng dẫn cách sơ chế mực xà đơn giản để bạn tự tin chế biến tại nhà.
Mực xà là mực gì?
Mực xà, hay còn gọi là mực ma, mực đại dương, có tên tiếng Anh là Purpleback flying squid. Đây là một loại mực biển có kích thước lớn. So với nhiều loại mực phổ biến như mực ống hay mực lá, mực xà thường có thân to, thịt dày, màu da sẫm và phần râu khá cứng.

Thịt mực xà có độ giòn dai nhưng vị thường không ngọt đậm như một số loại mực khác. Nếu không được làm sạch và xử lý kỹ, thịt có thể còn mùi tanh hoặc xuất hiện vị hơi đắng nhẹ. Bù lại, nhờ thớ thịt dày và giá thành tương đối dễ tiếp cận, mực xà phù hợp với các cách chế biến cần tẩm ướp gia vị đậm đà như chiên, xào, nướng hoặc làm khô tẩm gia vị.
Tìm hiểu thêm: Tại sao giá mực xà lại rẻ?
Cách sơ chế mực xà giảm mùi tanh, vị chát
Mực xà có phần thân dày nên cần được làm sạch kỹ trước khi chế biến. Bạn có thể thực hiện theo các bước sau để loại bỏ nội tạng, phần không ăn được và hạn chế mùi tanh còn sót lại.
Bước 1: Tách đầu, thân và loại bỏ nội tạng mực
Dùng tay giữ chắc phần thân, nhẹ nhàng kéo đầu mực ra khỏi thân để tách riêng hai phần. Loại bỏ túi mực, nội tạng và phần nang cứng bên trong thân. Thao tác cẩn thận để tránh làm vỡ túi mực, khiến phần thịt bị dây bẩn.

Bước 2: Loại bỏ mắt và răng mực
Ở phần đầu, dùng dao cắt bỏ mắt mực và phần răng cứng nằm giữa các xúc tu. Sau đó, kiểm tra lại các kẽ râu để loại bỏ cặn bẩn hoặc phần nội tạng còn sót.

Bước 3: Lột bỏ lớp da bên ngoài
Dùng dao khía nhẹ một đường trên lớp da rồi lấy tay bóc từ từ để tách phần da sẫm màu khỏi thịt. Nếu lớp da bám chắc, bạn có thể dùng khăn sạch giữ phần da để kéo dễ hơn. Lột da giúp miếng mực có màu sắc đẹp và hạn chế phần màng bên ngoài còn dai khi ăn.

Bước 4: Rửa sạch, cắt miếng và bảo quản
Rửa mực nhiều lần dưới vòi nước sạch, chú ý làm sạch cả bên trong thân và các xúc tu. Để giảm mùi tanh, chát đắng, bạn có thể dùng một ít muối hạt hoặc gừng đập dập chà nhẹ lên thịt mực, sau đó rửa lại và để ráo. Tránh ngâm mực quá lâu trong nước hoặc dùng quá nhiều gia vị khử mùi vì có thể ảnh hưởng đến hương vị tự nhiên.

Tùy món ăn, bạn cắt mực thành khoanh, miếng vừa ăn hoặc khứa caro trên bề mặt để dễ thấm gia vị. Nếu chưa chế biến ngay, hãy cho mực vào hộp kín hoặc túi đựng thực phẩm, bảo quản trong ngăn mát khi sử dụng sớm hoặc cấp đông nếu cần để lâu hơn.
Tham khảo thêm: Cách sơ chế mực sạch nhanh đơn giản
6 món ngon từ mực xà nhất định phải thử
Nếu chưa biết mực xà nấu món gì ngon, bạn có thể tham khảo 6 gợi ý dưới đây, từ món chiên giòn ăn cùng cơm đến món nướng thơm lừng để thưởng thức vào dịp cuối tuần.
Mực xà chiên giòn
Mực xà chiên giòn có lớp vỏ ngoài vàng rụm, bên trong vẫn giữ được độ dai giòn đặc trưng. Món ăn này khá dễ thực hiện, thích hợp làm món mặn trong bữa cơm hoặc món ăn vặt chấm cùng tương ớt.
Nguyên liệu: 500g mực xà đã sơ chế, 100g bột chiên giòn, 1 quả trứng gà, 1/2 thìa cà phê muối, 1/3 thìa cà phê tiêu và khoảng 300ml dầu ăn.

Cách làm:
- Mực làm sạch, để ráo rồi cắt thành miếng vừa ăn. Ướp mực với 1/2 thìa cà phê muối và 1/3 thìa cà phê tiêu trong khoảng 10-15 phút.
- Đập 1 quả trứng vào bát, đánh tan. Nhúng từng miếng mực qua trứng rồi lăn đều với 100g bột chiên giòn để tạo lớp áo bên ngoài.
- Đun nóng khoảng 300ml dầu ăn trong chảo, cho mực vào chiên ở lửa vừa khoảng 3-5 phút tùy độ dày. Khi lớp bột chuyển sang màu vàng đều và mực chín hoàn toàn, vớt ra đĩa có lót giấy thấm dầu.
Món ngon tương tự: Cách làm mực chiên giòn, chiên xù giòn rụm
Mực xà nướng muối ớt
Mực xà nướng muối ớt được yêu thích nhờ vị mặn cay đậm đà, kết hợp với mùi thơm của tỏi và ớt. Khi nướng, bề mặt mực hơi xém cạnh nhưng bên trong vẫn giữ được độ dai ngon.
Nguyên liệu: 500g mực xà đã sơ chế, 2 thìa cà phê muối ớt, 1 thìa cà phê sa tế, 1 thìa cà phê mật ong, 1 thìa cà phê dầu ăn, 1 thìa cà phê tỏi băm và 1/2 thìa cà phê ớt băm.

Cách làm:
- Mực rửa sạch, để ráo rồi khứa caro trên thân để gia vị dễ thấm. Nếu thân mực quá dày, có thể cắt thành từng phần vừa ăn.
- Cho 2 thìa cà phê muối ớt, 1 thìa cà phê sa tế, 1 thìa cà phê mật ong, 1 thìa cà phê dầu ăn, 1 thìa cà phê tỏi băm và 1/2 thìa cà phê ớt băm vào bát. Trộn đều để gia vị hòa quyện.
- Phết hỗn hợp gia vị lên hai mặt mực, dùng tay xoa nhẹ để sốt phủ đều. Ướp khoảng 20-30 phút.
- Làm nóng lò ở 180-200°C, cho mực vào nướng khoảng 10-15 phút tùy độ dày. Trong quá trình nướng, trở đều hai mặt và phết thêm phần sốt ướp để mực không bị khô. Nướng đến khi mực chín hoàn toàn, bề mặt hơi xém cạnh là được.
Món ngon tương tự: Cách làm mực nướng muối ớt tại nhà ngon bất bại
Mực xà chiên nước mắm
Mực xà chiên nước mắm có vị mặn ngọt hài hòa, thơm mùi tỏi ớt và màu vàng nâu bắt mắt. Mực được chiên sơ rồi rim cùng nước sốt sánh nhẹ, rất thích hợp ăn với cơm nóng.
Nguyên liệu: 500g mực xà đã sơ chế, 2 thìa canh nước mắm, 1 thìa canh đường, 1 thìa canh tỏi băm, 1 thìa cà phê ớt băm, 2 thìa canh nước lọc, 1/3 thìa cà phê tiêu và khoảng 200ml dầu ăn để chiên.

Cách làm:
- Mực cắt thành miếng vừa ăn, để ráo rồi ướp với 1/3 thìa cà phê tiêu trong khoảng 10 phút.
- Đun nóng khoảng 200ml dầu ăn trong chảo, cho mực vào chiên ở lửa vừa khoảng 2-3 phút đến khi thịt săn lại và hơi vàng. Vớt mực ra đĩa để ráo dầu.
- Cho 2 thìa canh nước mắm, 1 thìa canh đường và 2 thìa canh nước lọc vào bát, khuấy đều đến khi đường tan.
- Giữ lại khoảng 1 thìa canh dầu ăn trong chảo, phi thơm 1 thìa canh tỏi băm và 1 thìa cà phê ớt băm. Tiếp theo, cho hỗn hợp nước mắm vào đun nhẹ rồi thêm mực đã chiên sơ. Đảo đều khoảng 3-5 phút đến khi sốt sánh lại và bám quanh miếng mực thì tắt bếp.
Món ngon tương tự: Cách làm mực trứng chiên nước mắm ngon như quán, ai cũng mê
Mực xà nhồi thịt
Mực xà nhồi thịt là món ăn kết hợp giữa phần thân mực dai giòn và nhân thịt heo mềm thơm. Cách thực hiện cũng rất đơn giản, dễ làm tại nhà.
Nguyên liệu: 500g thân mực xà đã làm sạch, 200g thịt heo xay, 20g miến khô, 3 tai nấm mèo, 1 củ hành tím, 2 nhánh hành lá, 1 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa cà phê hạt nêm và 1/3 thìa cà phê tiêu.

Cách làm:
- Ngâm 20g miến và 3 tai nấm mèo trong nước khoảng 10-15 phút cho mềm. Vớt ra để ráo, cắt nhỏ. Hành tím bóc vỏ, băm nhuyễn; hành lá rửa sạch, thái nhỏ.
- Cho 200g thịt heo xay, miến, nấm mèo, hành tím và hành lá vào tô. Thêm 1 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa cà phê hạt nêm và 1/3 thìa cà phê tiêu, trộn đều rồi để khoảng 10 phút cho thấm gia vị.
- Dùng thìa cho nhân vào thân mực, chỉ nhồi khoảng 2/3-3/4 thân để chừa chỗ cho nhân nở khi chín. Dùng tăm ghim kín phần miệng mực.
- Xếp mực vào xửng khi nước đã sôi, hấp khoảng 15-20 phút tùy kích thước thân mực và độ dày của nhân. Kiểm tra để bảo đảm phần nhân thịt bên trong chín hoàn toàn rồi lấy ra, để nguội bớt và cắt khoanh vừa ăn.
Tham khảo thêm công thức làm mực nhồi thịt tương tự ngon bất bại:
Mực xà chiên muối tắc
Mực xà chiên muối tắc có vị chua mặn, cay nhẹ cùng hương thơm đặc trưng của lá chanh. Đây là món ăn thích hợp để nhâm nhi hoặc dùng trong những buổi tụ họp gia đình, bạn bè.
Nguyên liệu: 500g mực xà đã sơ chế, 4–5 quả tắc, 1 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê đường, 1/2 thìa cà phê ớt bột, 2 tép tỏi, 3–4 lá chanh và khoảng 200ml dầu ăn.

Cách làm:
- Mực rửa sạch, để ráo rồi cắt miếng vừa ăn. Tắc rửa sạch, vắt lấy nước và bỏ hạt. Tỏi bóc vỏ, băm nhỏ; lá chanh rửa sạch, thái sợi.
- Cho 2 thìa canh nước cốt tắc, 1 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê đường và 1/2 thìa cà phê ớt bột vào bát. Khuấy đều để gia vị hòa quyện.
- Đun nóng khoảng 200ml dầu ăn, cho mực vào chiên ở lửa vừa khoảng 3–5 phút đến khi thịt săn và chín hoàn toàn. Vớt mực ra để ráo dầu.
- Giữ lại khoảng 1 thìa canh dầu ăn trong chảo, phi thơm tỏi rồi cho mực vào. Rưới hỗn hợp muối tắc, đảo đều khoảng 2–3 phút để gia vị bám quanh miếng mực. Cuối cùng, thêm lá chanh thái sợi, đảo nhanh tay rồi tắt bếp.
Món ngon tương tự: Cách làm mực chiên giòn sốt tắc chua ngọt, đậm đà
Mực xà chiên sốt cà
Mực xà chiên sốt cà có vị chua ngọt hài hòa, kết hợp với phần thịt mực dai giòn và nước sốt cà chua sánh nhẹ. Món ăn có cách chế biến đơn giản, rất hợp dùng cùng cơm trắng.
Nguyên liệu: 500g mực xà đã sơ chế, 2 quả cà chua (khoảng 200g), 2 tép tỏi, 1 củ hành tím, 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê đường, 50ml nước lọc, 2 thìa canh dầu ăn, 1 nhánh hành lá và 1/3 thìa cà phê tiêu.

Cách làm:
- Mực rửa sạch, để ráo rồi cắt miếng vừa ăn. Cà chua rửa sạch, thái hạt lựu. Tỏi và hành tím bóc vỏ, băm nhỏ; hành lá rửa sạch, cắt khúc.
- Đun nóng 1 thìa canh dầu ăn trong chảo, cho mực vào chiên nhanh khoảng 2–3 phút đến khi thịt săn lại rồi vớt ra đĩa.
- Thêm 1 thìa canh dầu ăn vào chảo, phi thơm hành tím và tỏi. Cho cà chua vào xào khoảng 3–5 phút đến khi mềm, sau đó thêm 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê đường và 50ml nước lọc. Khuấy đều, đun đến khi sốt hơi sánh.
- Cho mực vào chảo sốt, đảo đều và rim ở lửa nhỏ khoảng 3–5 phút đến khi mực chín hoàn toàn, gia vị thấm đều. Nêm nếm lại cho vừa ăn, thêm hành lá và 1/3 thìa cà phê tiêu trước khi tắt bếp.
>>> Gợi ý 14 món ngon dễ nấu từ mực
Hy vọng với những gợi ý trên, bạn đã biết được mực xà làm món gì ngon và biết cách sơ chế nguyên liệu để hạn chế mùi tanh, vị chát. Tùy theo khẩu vị gia đình, bạn có thể lựa chọn món chiên giòn, nướng muối ớt, chiên nước mắm hoặc nhồi thịt để làm phong phú thực đơn. Nếu yêu thích hương vị của mực khô, các bạn cũng có thể tham khảo Ola Squid để lựa chọn các sản phẩm mực khô thơm ngon và phù hợp để thưởng thức cùng gia đình.

English
ไทย