Mực xà là mực gì? Tại sao giá mực xà lại rẻ?

Mực xà là loại mực biển có kích thước lớn, được gọi bằng những cái tên như mực ma, mực đại dương hay mực xà đại dương. So với mực ống, mực nang hoặc mực lá, mực xà có màu sắc sẫm hơn, thân dày và giá thành dễ tiếp cận hơn. Vậy mực xà là mực gì, có ăn được không, tại sao mực xà lại rẻ và mực xà giá bao nhiêu 1kg? Cùng Ola Squid tìm hiểu chi tiết trước khi chọn mua loại mực này.

Mực xà là mực gì? Phân biệt với các loại mực khác

Mực xà là loài mực biển thuộc nhóm mực ống đại dương, có tên khoa học là Sthenoteuthis oualaniensis, thuộc họ Ommastrephidae. Mực xà phân bố rộng ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, trong đó có vùng biển Việt Nam.

Trong cách gọi dân gian tại Việt Nam, mực xà còn được biết đến với tên mực ma hoặc mực đại dương. Do có kích thước lớn, màu da khá sẫm và được đánh bắt ở vùng biển xa bờ nên mực xà có vẻ ngoài khác biệt rõ rệt so với những loại mực khác tại các chợ hải sản.

Mực xà có đặc điểm gì?

Để nhận biết mực xà, bạn có thể quan sát một số đặc điểm nổi bật về hình dáng, màu sắc và môi trường sống. Cụ thể:

• Kích thước lớn: Mực xà có kích thước và trọng lượng lớn hơn so với nhiều loại mực phổ biến. Một số cá thể thuộc dạng lớn có thể đạt chiều dài thân vài chục centimet và trọng lượng nhiều kg.
• Thân dày: Phần thân tương đối dày, thịt chắc và có thớ rõ.
• Màu sắc sẫm: Mực tươi có màu nâu đỏ, tím hoặc tím sẫm; sau khi phơi khô, màu có thể chuyển sang đen sẫm hơn.
• Phần vây tập trung ở đuôi: Mực xà có phần vây ngắn, tập trung ở khu vực phía sau thân thay vì kéo dài dọc hai bên thân như mực lá.
• Sống ngoài khơi: Mực xà là loài mực đại dương, có khả năng di chuyển theo chiều sâu. Một số tài liệu ghi nhận mực xà có thể xuất hiện ở độ sâu hàng trăm mét và có tập tính di chuyển lên tầng nước nông hơn vào ban đêm để kiếm ăn.

Tại vùng biển Việt Nam, mực xà được khai thác nhiều ở khu vực ngoài khơi miền Trung. Mùa khai thác khoảng giữa tháng 12 đến cuối tháng 9 năm sau, tùy điều kiện ngư trường và thời tiết từng năm. 

Cách phân biệt mực xà với các loại mực khác

Không ít người nhầm mực xà đại dương với mực lá đại dương vì đều có kích thước lớn. Tuy nhiên, chỉ cần quan sát phần vây, màu sắc và đặc điểm thịt, bạn có thể phân biệt tương đối dễ dàng.

Bảng trên mang tính tham khảo vì chất lượng và giá bán thực tế còn phụ thuộc vào kích thước, mùa khai thác, độ tươi, cách sơ chế và hình thức sản phẩm. 

Xem thêm: Cách phân biệt mực lá và mực ống? Nên chọn loại nào?

Mực xà có độc không? Ăn được không?

Mực xà không có độc và được sử dụng làm thực phẩm khi được khai thác, sơ chế, chế biến và bảo quản đúng cách. Mực xà là loài mực được khai thác thương mại và được sử dụng để chế biến nhiều sản phẩm, phổ biến nhất là mực xà khô.

Nhiều người e ngại khi lần đầu nhìn thấy mực xà là vì loại mực này có kích thước lớn, màu da sẫm và hình dáng khá khác biệt so với mực ống hay mực nang quen thuộc. Tên gọi mực ma cũng có thể khiến người mua hiểu nhầm rằng đây là một loại mực không an toàn.

Thực tế, điểm khiến mực xà khác biệt chủ yếu nằm ở đặc tính thịt và môi trường sống. Do thường được khai thác ngoài khơi và phải vận chuyển quãng đường dài, mực xà tươi thường được làm lạnh hoặc cấp đông để bảo quản. Vì vậy, chất lượng thịt sau bảo quản có thể không đạt độ giòn, ngọt như những loại mực tươi vừa đánh bắt gần bờ.

Khi làm khô, mực xà có phần thịt khá dày và dai phù hợp với các món nướng hoặc xé sợi chấm tương ớt, giúp mực giữ được độ chắc và không dễ vụn khi chế biến.

Xem thêm: Mực xà khô có ăn được không? Giá bao nhiêu?

Mực xà giá bao nhiêu 1kg? Tại sao mực xà lại rẻ?

Nếu bạn đang tìm mực xà giá bao nhiêu, mức giá sẽ phụ thuộc vào dạng sản phẩm, kích thước con mực, độ khô và chất lượng từng mẻ hàng. Với mực xà khô, mức giá tham khảo trên thị trường có thể dao động khoảng 60.000 – 130.000 đồng/kg; giá thực tế có thể thay đổi theo thời điểm và quy cách sản phẩm.

Vậy tại sao mực xà lại rẻ hơn nhiều loại mực khác dù có kích thước lớn? Có một số nguyên nhân chính: 

• Nguồn mực tương đối dồi dào: Mực xà là một trong những loài mực có trữ lượng lớn và phân bố rộng ở vùng biển nhiệt đới, cận nhiệt đới.
• Giá trị cảm quan thấp hơn một số loại mực cao cấp: Thịt mực xà dai và ít ngọt hơn mực nang, mực lá hoặc mực ống tươi ngon. Điều này ảnh hưởng đến mức giá mà người tiêu dùng sẵn sàng chi trả.
• Phù hợp để chế biến thành mực khô: Mực xà có thân dày, thịt chắc nên được sơ chế và phơi khô ngay trên tàu hoặc sau khi đưa vào bờ. Đây là một trong những dạng sản phẩm phổ biến của loại mực này.
• Không thuộc nhóm mực đặc sản có giá cao: Mực xà được lựa chọn khi người tiêu dùng ưu tiên mức giá hợp lý và lượng thịt nhiều hơn là độ ngọt, giòn đặc trưng của các loại mực cao cấp.

Do đó, mực xà giá bao nhiêu không nên được dùng làm tiêu chí duy nhất để đánh giá chất lượng. Với mực khô, người mua nên quan tâm thêm đến kích thước, độ khô, màu sắc, mùi, độ sạch và nguồn gốc sản phẩm. 

Các món ăn ngon chế biến từ mực xà

Mực xà có thịt khá dày và dai nên phù hợp với những cách chế biến có nhiệt độ cao hoặc sử dụng gia vị đậm đà. Với mực xà khô, trước khi chế biến bạn nên nướng hoặc làm mềm tùy món, sau đó xé nhỏ hoặc cắt miếng để gia vị dễ thấm. 

Các món nướng ngon từ mực xà

Nướng là cách chế biến quen thuộc giúp mực xà dậy mùi thơm đặc trưng. Khi nướng, phần thịt mực săn lại, có độ dai vừa phải và càng nhai càng cảm nhận rõ vị ngọt tự nhiên. 

• Mực xà nướng sa tế: Sa tế cay thơm giúp cân bằng vị mặn và đặc tính ít ngọt của mực xà. Món này thích hợp ăn nóng cùng rau răm, dưa leo hoặc chấm tương ớt.
• Mực xà nướng muối ớt: Muối, ớt và một chút đường tạo thành lớp gia vị đậm đà bên ngoài. Đây là lựa chọn phù hợp nếu bạn thích vị cay mặn và muốn thưởng thức mực nướng cùng bia hoặc các món ăn nhẹ.
• Mực xà nướng mọi: Không cần tẩm ướp quá nhiều gia vị, mực được nướng trực tiếp để giữ hương thơm đặc trưng. Khi mực chín, chỉ cần xé nhỏ và chấm tương ớt hoặc muối ớt xanh là có thể thưởng thức.

Món ngon tương tự có thể bạn quan tâm:

• Cách làm mực nướng sa tế thơm lừng, cay chuẩn quán
• Cách làm mực nướng mọi thơm ngon, dai ngọt chuẩn vị tại nhà

Các món chiên ngon từ mực xà

Ngoài nướng, mực xà cũng thích hợp với các món chiên. Lớp vỏ bên ngoài giòn thơm kết hợp với phần thịt dai giúp món ăn có cảm giác hấp dẫn hơn. 

• Mực xà chiên giòn, chiên xù: Mực được cắt miếng vừa ăn, áo một lớp bột rồi chiên nhanh trong dầu nóng. Thành phẩm có lớp ngoài giòn trong khi phần thịt bên trong vẫn giữ được độ dai.
• Mực xà chiên nước mắm: Sau khi chiên, mực được đảo nhanh với nước mắm, đường, tỏi và ớt. Phần sốt mặn ngọt bám đều bên ngoài giúp món ăn đậm vị và dễ ăn cùng cơm.
• Mực xà chiên bơ tỏi: Bơ thơm kết hợp với tỏi phi vàng giúp món mực có mùi hấp dẫn hơn. Bạn có thể thêm một chút ớt nếu thích vị cay.
• Mực xà chiên muối tắc: Mực chiên giòn được áo cùng hỗn hợp muối, ớt và tắc. Vị mặn cay xen chút chua thơm giúp món ăn bớt ngấy và phù hợp làm món nhậu hoặc món ăn vặt.

Món ngon tương tự:

• Cách làm mực chiên giòn, chiên xù ngon mê ly tại nhà
• Cách làm mực chiên nước mắm đậm đà, ăn là ghiền
• Bật mí cách làm mực chiên bơ tỏi thơm lừng, ai cũng mê

Các câu hỏi thường gặp về mực xà (FAQs)

Mực xà tiếng Anh là gì?

Mực xà được gọi bằng tên tiếng Anh là Purpleback Flying Squid, tên khoa học là Sthenoteuthis oualaniensis. Đây là một loài mực thuộc họ Ommastrephidae, phân bố rộng ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới thuộc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. 

“Mực xà” và “mực xà đại dương” có giống nhau không?

Về cách gọi thông thường, mực xà và mực xà đại dương được dùng để chỉ cùng một loại mực. Tên gọi “mực đại dương” nhấn mạnh môi trường sống ngoài khơi của loài mực này, còn “mực ma” là một tên gọi dân gian khác.

Tuy nhiên, người mua không nên nhầm mực xà đại dương với mực lá đại dương. Đây là hai loại mực khác nhau và có đặc điểm về hình dáng, phần vây cũng như chất lượng thịt không giống nhau.

Mực xà khô giá bao nhiêu 1kg?

Giá mực xà khô trên thị trường có thể dao động khoảng 250.000 – 350.000 đồng/kg tùy kích thước và chất lượng sản phẩm.

Nếu mua tại Ola Squid, bạn nên kiểm tra giá theo từng thời điểm vì sản phẩm mực khô có thể được phân loại theo kích thước, quy cách đóng gói và chất lượng mực. Không nên chỉ dựa vào giá/kg để đánh giá mực ngon hay không.

Mực xà bảo quản được bao lâu?

Mực xà khô nếu được làm khô đạt yêu cầu và bảo quản đúng cách có thể giữ chất lượng trong thời gian tương đối dài. Sau khi mở bao bì, bạn nên cho mực vào túi hoặc hộp kín, hạn chế tiếp xúc với không khí và độ ẩm, sau đó bảo quản trong ngăn mát hoặc ngăn đông tùy hướng dẫn của nhà sản xuất.

Trong quá trình bảo quản, nếu mực xuất hiện mùi lạ, nhớt, ẩm mốc hoặc thay đổi màu bất thường, bạn không nên tiếp tục sử dụng. Với mực khô đóng gói sẵn, bạn nên ưu tiên kiểm tra hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản được in trên bao bì.

Qua những thông tin Ola Squid vừa chia sẻ trên đây, có thể thấy mực xà là một loại mực đại dương có kích thước lớn, thịt dày và thường được gọi là mực ma hoặc mực xà đại dương. Loại mực này không có độc và được sử dụng phổ biến để chế biến thực phẩm, đặc biệt là mực khô.

Mực xà lại rẻ hơn nhiều loại mực quen thuộc chủ yếu đến từ nguồn cung tương đối dồi dào, giá trị cảm quan thấp hơn một số loại mực cao cấp và đặc tính thịt phù hợp với sản phẩm khô. Vì vậy, nếu ưu tiên mực khô giá hợp lý, thịt dày, dai và phù hợp để nướng hoặc chế biến món đậm vị, mực xà là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Khi mua, thay vì chỉ quan tâm mực xà giá bao nhiêu, bạn nên chú ý đến nguồn gốc, kích thước, độ khô, màu sắc, mùi thơm tự nhiên và cách đóng gói để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ mực xà là gì, đặc điểm và cách chế biến sao cho ngon nhất. Mực xà tuy không phải là loại mực cao cấp, nhưng nếu biết cách xử lý và kết hợp gia vị phù hợp, bạn hoàn toàn có thể biến chúng thành những món ăn đậm đà, thơm ngon và tiết kiệm chi phí.