Con bề bề là con gì? Cách chế biến và bảo quản

Bề bề là loại hải sản quen thuộc với người dân vùng biển và ngày càng xuất hiện nhiều trong bữa cơm gia đình, nhà hàng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ con bề bề là con gì, ăn có ngon không, chế biến ra sao và bảo quản thế nào cho đúng. Trong bài viết dưới đây của Ola Squid, hãy cùng tìm hiểu chi tiết về loài hải sản hấp dẫn này nhé!

1. Con bề bề là con gì?

Bề bề là một loại hải sản quen thuộc, còn được gọi với nhiều tên khác như tôm tít, tôm tích, tôm búa, tên tiếng Anh là Mantis shrimp. Loài này có ngoại hình khá đặc biệt, vừa mang dáng dấp của tôm, vừa giống bọ ngựa với đôi càng khỏe dùng để tấn công con mồi. 

Bề bề sinh sống chủ yếu ở các vùng biển ôn đới và nhiệt đới, có chiều dài trung bình khoảng 25-30 cm, màu sắc thay đổi tùy môi trường sống. Thức ăn của chúng là cá nhỏ, nhuyễn thể và các loài giáp xác bé hơn. Nhờ thịt chắc, ngọt và giàu dinh dưỡng, bề bề được sử dụng phổ biến trong ẩm thực của nhiều quốc gia như Việt Nam, Nhật Bản và Trung Quốc.

2. Cách chế biến con bề bề

Bề bề (hay còn gọi là tôm tít) là loại hải sản quen thuộc của vùng biển Việt Nam, nổi bật với phần thịt trắng, dai ngọt tự nhiên và hương vị đậm đà. Từ bề bề, người ta có thể biến tấu thành nhiều món ăn thơm ngon, phù hợp từ bữa cơm gia đình đến các buổi tiệc hải sản. Dưới đây là những cách chế biến bề bề phổ biến và được yêu thích nhất.

2.1. Bề bề rang muối

Nguyên liệu

• 500g bề bề (tôm tít)
• 50g bột rang muối
• Khoảng 200ml dầu ăn

Cách chế biến món bề bề rang muối như sau:

• Bước 1: Bề bề mua về bạn đem rửa sạch dưới vòi nước chảy mạnh để loại bỏ cát bẩn, sau đó để ráo hoàn toàn trước khi chế biến.
• Bước 2: Cho bề bề vào nồi hấp, đun với lửa vừa khoảng 10 phút đến khi vỏ chuyển sang màu đỏ thì tắt bếp và lấy bề bề ra để nguội. Có thể thay thế bằng cách luộc, nếu luộc với nước dừa sẽ giúp thịt bề bề chắc và ngọt hơn.
• Bước 3: Kế tiếp, bạn đun nóng dầu ăn, cho bề bề vào chiên ở lửa vừa đến khi lớp vỏ bên ngoài vàng giòn thì vớt ra, để ráo dầu. Lưu ý bề bề phải thật khô để tránh bắn dầu khi chiên.
• Bước 4: Cuối cùng, bạn cho bề bề đã chiên vào nồi hoặc chảo lớn, rắc đều bột rang muối lên trên, đậy nắp và xốc nhẹ tay cho đến khi muối bám đều quanh thân bề bề. Món ăn sẽ ngon hơn khi dùng nóng và chấm kèm tương ớt hoặc muối tiêu chanh.

2.2. Bề bề sốt me

Nguyên liệu

• 1kg bề bề tươi
• 50g tỏi, 20g hành tím
• 500ml dầu ăn, 150g me chín
• 2 trái ớt
• 2 muỗng canh hạt nêm, 1 muỗng canh nước mắm
• 1 muỗng cà phê bột ngọt, 3 muỗng canh đường

Cách làm bề bề sốt me

• Bước 1: Trước tiên, bạn tách bỏ phần đầu và ngạch hai bên của bề bề, ngâm rửa nhanh với nước muối loãng để khử mùi tanh, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo. Me chín dầm với nước ấm rồi lọc lấy phần nước cốt mịn. Ớt rửa sạch, bỏ hạt và thái nhuyễn, còn tỏi, hành tím bóc vỏ băm nhỏ.
• Bước 2: Tiếp theo, bạn đun nóng dầu ăn, cho bề bề vào chiên nhanh trên lửa lớn đến khi thịt vừa săn và vàng nhẹ thì vớt ra, để ráo dầu. Không chiên quá lâu để giữ độ ngọt và tránh làm nát thịt.
• Bước 3: Sau đó, bạn phi thơm hành và tỏi băm với chút dầu ăn, cho nước cốt me vào rồi đun sôi. Nêm nước mắm, đường, hạt nêm, bột ngọt và một phần ớt băm, khuấy đều để tạo hỗn hợp sốt chua ngọt hài hòa.
• Bước 4: Cho bề bề đã chiên vào chảo sốt, đảo nhanh tay cho thấm đều. Hạ nhỏ lửa, đun đến khi sốt sánh lại thì nếm lại gia vị, rắc phần ớt còn lại rồi tắt bếp. Bề bề sốt me có màu sắc bắt mắt, thịt ngọt chắc hòa quyện cùng nước sốt chua ngọt đậm đà, cay nhẹ kích thích vị giác. 

>>> Món ngon tương tự: Cách làm mực sốt me chua ngọt, ngon khó cưỡng

2.3. Chả bề bề

Nguyên liệu

• 100g bề bề bóc vỏ (để nguyên con)
• 100g tôm nõn
• 200g giò sống, 200g mỡ lợn
• Hành, tỏi và các gia vị thông dụng (hạt nêm, tiêu)

Cách làm chả bề bề: 

• Bước 1: Bề bề chọn loại tươi, bóc vỏ rồi rửa sạch. Chia bề bề thành hai phần: một phần để nguyên con, phần còn lại băm nhỏ. Mỡ lợn rửa sạch, thái hạt lựu và tôm nõn băm nhuyễn. Cho bề bề băm, tôm, giò sống, mỡ lợn và hành tỏi băm vào tô lớn, nêm hạt nêm và tiêu rồi trộn đều đến khi hỗn hợp dẻo mịn.
• Bước 2: Sau đó bạn chia hỗn hợp thành từng phần nhỏ vừa ăn, đặt một con bề bề nguyên lên mặt miếng chả để tạo điểm nhấn. Xếp chả vào xửng và hấp khoảng 10 phút cho chả vừa chín.
• Bước 3: Tiếp đến, bạn đun nóng dầu ăn trong chảo sâu lòng, cho chả vào chiên ở lửa vừa đến khi lớp ngoài vàng giòn, đẹp mắt thì vớt ra để ráo dầu. Chả bề bề có lớp vỏ ngoài giòn nhẹ, bên trong mềm, ngọt thịt, béo thơm từ mỡ và giò sống. 

2.5. Bề bề hấp

Nguyên liệu

• 1kg bề bề tươi
• 3 nhánh sả
• 3 củ hành tím
• Một ít lá chanh

Hướng dẫn làm bề bề hấp như sau:

• Bước 1: Bề bề ngâm nhanh với nước muối loãng khoảng vài phút để làm sạch, sau đó rửa lại với nước và để ráo. Sả rửa sạch, đập dập rồi cắt khúc và hành tím bóc vỏ, thái lát mỏng.
• Bước 2: Kế tiếp, bạn xếp một lớp sả và hành tím xuống đáy xửng hấp, rồi  đến một lớp bề bề. Lần lượt xếp xen kẽ cho đến khi hết nguyên liệu. Cuối cùng phủ thêm sả đập dập và lá chanh lên trên để tăng hương thơm.
• Bước 3: Đặt xửng vào nồi nước sôi, đậy kín nắp và hấp ở lửa vừa khoảng 20-25 phút đến khi bề bề chín đều thì tắt bếp. Món ăn thanh nhẹ, hấp dẫn nhất khi dùng nóng, chấm cùng muối tiêu chanh.

2.6. Bún bề bề

Nguyên liệu

• 500g bề bề
• 4 quả cà chua, 4 miếng đậu hũ non
• 1kg bún tươi
• Gừng, rau mùi tàu, hành tím, hành lá
• Rau ăn kèm: xà lách, rau thơm, rau muống
• Gia vị: muối, nước mắm, đường, hạt nêm, dầu ăn

Cách thực hiện món bún bề bề như sau:

• Bước 1: Bề bề rửa sạch, luộc cùng hành tím đập dập và vài lát gừng khoảng 5 phút để khử mùi tanh. Vớt ra để nguội rồi bóc vỏ rồi giữ lại phần đầu và vỏ để nấu nước dùng.
• Bước 2: Kế tiếp, bạn cắt đậu hũ thành miếng vừa ăn rồi chiên vàng giòn. Cà chua rửa sạch, bổ múi cau và hành tím băm nhỏ. Các loại rau ăn kèm rửa sạch, để ráo. Hành lá và mùi tàu thái nhỏ. 
• Bước 3: Xay nhuyễn phần đầu và vỏ bề bề với nước, lọc lấy phần nước ngọt. Phi thơm hành tím với dầu ăn và cho cà chua vào xào chín mềm rồi đổ nước dùng vào. Nêm nếm gia vị vừa ăn, đun sôi khoảng 15 phút để nước dùng đậm đà thì tắt bếp.
• Bước 4: Sau đó, bạn cho bún vào tô, xếp bề bề, đậu hũ chiên và rau lên trên, rắc hành lá và mùi tàu rồi chan nước dùng nóng hổi. Tô bún bề bề thơm ngon với nước dùng ngọt thanh tự nhiên, bề bề chắc thịt, rau tươi mát, rất thích hợp cho bữa ăn nhẹ nhàng. 

Tham khảo thêm: Cách nấu bún mực chuẩn vị Phú Yên, nước trong, mực giòn

2.7. Bề bề chiên giòn

Nguyên liệu

• 300g bề bề
• ½ gói bột chiên giòn hải sản (loại 150g)
• Gừng, tương ớt ăn kèm

Cách làm bề bề chiên giòn như sau:

• Bước 1: Bề bề rửa sạch dưới vòi nước chảy. Cho vào nồi cùng một ít gừng đập dập, đậy nắp và luộc đến khi bề bề chín thì vớt ra. Dùng kéo cắt dọc hai bên thân, bóc bỏ phần vỏ cứng rồi giữ lại đầu, đuôi và lớp vỏ bụng mềm.
• Bước 2: Tiếp đến, bạn pha bột chiên giòn với nước theo tỉ lệ vừa phải để hỗn hợp sánh mịn. Nhúng từng con bề bề vào bột sao cho bột phủ đều. Sau đó đun nóng dầu ăn, cho bề bề vào chiên ngập dầu ở lửa lớn đến khi vàng giòn hai mặt thì vớt ra, để ráo dầu.
• Bước 3: Thành phẩm là bề bề chiên giòn có lớp vỏ ngoài rụm thơm, bên trong thịt ngọt và chắc. Món ăn ngon nhất khi dùng nóng, chấm cùng tương ớt cay nhẹ; phần đầu và đuôi giòn có thể ăn được, càng tăng thêm độ hấp dẫn.

2.8. Bề bề xào miến

Nguyên liệu

• 500g bề bề
• 2 củ hành tím, 140g miến khô
• 5 tép tỏi, 1 củ cà rốt lớn
• 500g cải ngọt hoặc cải thìa
• 1 củ hành tây, 2 trái ớt chuông (đỏ và xanh)
• Gia vị thông dụng: nước mắm, nước tương, bột nêm, bột ngọt, tiêu, đường

Cách nấu bề bề xào miến đơn giản như sau:

• Bước 1: Bề bề rửa sạch, để ráo. Miến ngâm nước lạnh khoảng 10 phút cho mềm rồi vớt ra. Cà rốt bào sợi, ớt chuông cắt sợi, hành tây cắt múi cau. Rau cải nhặt sạch, rửa và để ráo. Hành tím và tỏi băm nhuyễn.
• Bước 2: Sau đó bạn đun nóng dầu ăn, cho bề bề vào chiên nhanh đến khi hai mặt săn lại thì vớt ra, để ráo dầu.
• Bước 3: Kế tiếp, bạn phi thơm một phần hành tỏi, cho hành tây, cà rốt, ớt chuông và rau cải vào xào trên lửa lớn để giữ màu và độ giòn. Nêm gia vị vừa ăn, sau đó cho bề bề vào đảo đều, xào thêm vài phút rồi tắt bếp.
• Bước 4: Phi thơm phần hành tỏi còn lại, cho miến vào xào trên lửa nhỏ, nêm nước tương cho thấm. Khi miến mềm, bạn cho toàn bộ phần rau và bề bề vào trộn đều, đảo nhẹ tay đến khi các nguyên liệu hòa quyện thì tắt bếp.
• Bước 5: Bề bề xào miến có sợi miến dai mềm, thấm vị, kết hợp cùng thịt bề bề ngọt thơm và rau củ chín tới. Món ăn đậm đà, dễ ăn và thích hợp cho bữa cơm gia đình hoặc những ngày muốn đổi vị.

>>> Xem thêm: Tôm tít làm món gì ngon? Tổng hợp công thức chế biến siêu ngon

3. Hướng dẫn bóc bề bề đơn giản

Để bóc bề bề nhanh gọn mà không làm nát thịt, bạn có thể áp dụng một trong hai cách sau:

• Cách 1: Bạn dùng kéo rạch một đường dọc theo sống lưng bề bề, cắt bỏ phần đầu rồi nhẹ nhàng tách đôi lớp vỏ trên lưng. Sau đó lật mặt bụng và tiếp tục bóc phần vỏ còn lại, giữ nguyên phần thịt bên trong.
• Cách 2: Dùng kéo cắt bỏ hai bên hông theo chiều từ đầu xuống đuôi. Khi lớp vỏ đã được nới lỏng, bạn chỉ cần tách bỏ vỏ lưng và bụng là có thể lấy trọn phần thịt bề bề một cách dễ dàng.

4. Bề bề bao nhiêu tiền 1kg?

Giá bề bề trên thị trường hiện nay phụ thuộc chủ yếu vào kích cỡ và tình trạng chế biến. Bề bề tươi sống loại nhỏ có giá dao động khoảng 220.000 – 250.000 đồng/kg, trong khi loại to, thịt chắc và ngon hơn thường được bán với mức 350.000 – 400.000 đồng/kg. Riêng những con bề bề kích thước lớn, giá có thể cao hơn rất nhiều, thậm chí lên đến hàng triệu đồng mỗi kg.

Đối với bề bề đã qua sơ chế hoặc chế biến sẵn, giá thường ổn định hơn khoảng 280.000 – 300.000 đồng/kg, tiện lợi cho người mua nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và hương vị.

5. Cách bảo quản bề bề

Bề bề không có khả năng sống lâu sau khi đánh bắt, khi chết thịt rất dễ mềm và giảm chất lượng. Vì vậy, việc bảo quản đúng cách sẽ giúp giữ được độ tươi ngon và vị ngọt tự nhiên.

• Bảo quản trong tủ lạnh: Đối với nhu cầu sử dụng trong thời gian ngắn hoặc cần vận chuyển xa, bề bề nên được hấp sơ, để nguội rồi bọc kín và bảo quản lạnh. Khi dùng, bạn chỉ nên hấp lại nhanh hoặc rã đông nhẹ để tránh làm thịt bị khô. Trường hợp chưa dùng hết trong ngày, bạn có thể gói kín và trữ đông, nhưng thời gian bảo quản không nên vượt quá 15 ngày.

• Bảo quản bằng phương pháp gây mê: Đây là phương pháp phổ biến tại các cơ sở kinh doanh hải sản. Bề bề được cho vào nước có pha thuốc mê chuyên dụng kết hợp bơm oxy, giúp kéo dài thời gian sống và thuận tiện cho việc vận chuyển đường dài.
• Bảo quản bằng phương pháp sốc nhiệt: Cách này thường dùng khi cần vận chuyển bề bề sống đi xa. Bề bề được cho vào nước lạnh để rơi vào trạng thái ngủ đông, sau đó cho vào túi kín, bơm oxy và đặt trong thùng xốp đậy chặt.

6. Lưu ý khi mua bề bề

Để chọn được bề bề tươi ngon, bạn nên lưu ý một số dấu hiệu dưới đây:

• Ưu tiên bề bề còn sống: Chọn những con bơi khỏe, khi lật bụng thấy chân cử động linh hoạt. Tránh mua bề bề đã yếu hoặc nằm im.
• Quan sát lớp vỏ: Bề bề tươi ngon thường có vỏ trong, bóng, màu sắc tự nhiên; tránh những con vỏ đục, xỉn màu.
• Kiểm tra bề bề đông lạnh: Nên chọn sản phẩm có lớp đá phủ mỏng, trong suốt; bao bì nguyên vẹn, thông tin in rõ ràng.
• Chọn bề bề có gạch: Lật ngửa thấy vệt hồng đỏ chạy dọc thân là bề bề gạch, ăn béo và thơm hơn.
• Mua tại địa chỉ uy tín: Ưu tiên các cửa hàng hải sản có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo chất lượng.
• Cách bảo quản khi vận chuyển xa: Có thể luộc sơ bề bề rồi ướp lạnh để giữ được độ tươi và vị ngọt tự nhiên.

Qua những chia sẻ trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ con bề bề là con gì, đặc điểm ra sao cũng như biết cách chọn mua chất lượng. Không chỉ giàu dinh dưỡng, bề bề còn có thể chế biến thành nhiều món ngon hấp dẫn, phù hợp cho cả bữa cơm gia đình lẫn những buổi tụ họp. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về bề bề cũng như các loại hải sản khác, đừng quên truy cập Blog của Ola Squid để cập nhật thêm nhiều bài viết hữu ích nhé!