Hiện nay trên thị trường có nhiều loại mực như mực ống, mực nang, mực nang,… Tuy nhiên, với nhiều người vẫn còn khá lạ khi nghe đến mực bầu, không biết hình dáng như thế nào và chế biến được món gì ngon. Trong bài viết này, hãy cùng Ola Squid khám phá chi tiết hơn về loại mực này, cách phân biệt với mực nang và cách chế biến đơn giản ngay sau đây nhé!
Mực bầu là mực gì?
Đặc điểm nhận dạng mực bầu
Mực bầu là một loại mực biển thuộc họ mực nang, có kích thước nhỏ chỉ từ 2-7 cm mỗi con. Khác với mực ống hay mực lá, mực bầu có phần thân tròn, hơi bầu, phần đầu và thân gần như liền khối. Đặc trưng nổi bật của mực bầu là lớp nang trắng nằm ẩn dưới lớp da xám nhạt, cùng phần thịt dày, giòn và vị ngọt thanh đặc trưng.

Loài mực này sinh sống chủ yếu ở các vùng biển miền Trung như Phan Thiết, Nha Trang, Phú Yên và được đánh giá cao về chất lượng, độ tươi ngon. Nhờ hương vị đậm đà, dễ chế biến và giá trị dinh dưỡng cao, mực bầu ngày càng được nhiều người lựa chọn trong các bữa ăn gia đình cũng như thực đơn nhà hàng hải sản.
Tên gọi khác của mực bầu
Tùy theo từng vùng miền, mực bầu có thể được gọi bằng nhiều tên khác nhau như mực nút hoặc đôi khi bị nhầm với mực nang do hình dáng khá tương đồng. Tuy nhiên, tên gọi mực bầu vẫn được sử dụng phổ biến nhất, xuất phát từ đặc điểm thân tròn, đầy đặn rất dễ nhận biết của loại mực này.
Phân biệt mực bầu với mực nang thường
Mặc dù mực bầu là một dạng của mực nang, có những điểm khác biệt nhỏ mà bạn có thể dùng để phân biệt:
| Tiêu chí | Mực bầu | Mực nang |
| Kích thước | Nhỏ đến vừa (2‑7 cm đối với loại baby). | lớn hơn nhiều, trung bình từ 10-20 cm, thân dày, bè và dẹt |
| Đặc điểm | Thân bầu tròn hơn và đuôi tròn bầu, thân đầy đặn, dáng ngắn hơn | Thân dày, bè và dẹt, có thể dài hơn hơn, đuôi nhọn |
| Màu sắc | Màu xám nhạt pha ánh bạc, kèm theo những đốm đen li ti | Màu trắng đục hoặc xám nâu, da trơn láng hơn |
| Vị thịt và độ giòn | Thịt mực bầu giòn nhẹ, ngọt tự nhiên, độ dai vừa phải | Thịt dày hơn, nhưng dai và nặng mùi biển hơn mực bầu nên cần chế biến kỹ |
| Giá thành | Có giá cao hơn vì kích thước nhỏ, khó đánh bắt. | Giá rẻ hơn |
Giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe của mực bầu
Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị thơm ngon, mực bầu còn là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích tích cực cho sức khỏe. Việc bổ sung mực bầu vào thực đơn một cách hợp lý sẽ giúp cơ thể được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu.
Thành phần dinh dưỡng
Mực bầu chứa hàm lượng protein cao nhưng lại ít chất béo, rất phù hợp với người muốn duy trì vóc dáng hoặc ăn uống lành mạnh. Ngoài ra, loại hải sản này còn cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như:
- Vitamin B12 hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và quá trình tạo máu
- Sắt và kẽm giúp tăng cường miễn dịch, ngăn ngừa thiếu máu
- Canxi và phốt pho tốt cho xương và răng
- Omega-3 có lợi cho tim mạch và não bộ
Nhờ sự cân bằng giữa các dưỡng chất, mực bầu được xem là thực phẩm vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng.

Lợi ích khi ăn mực bầu
Việc ăn mực bầu đúng cách và điều độ có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe:
- Bổ sung năng lượng và phát triển cơ bắp: Hàm lượng protein dồi dào giúp tái tạo mô và tăng cường sức mạnh cơ thể
- Tốt cho tim mạch: Axit béo omega-3 góp phần giảm cholesterol xấu, hỗ trợ tuần hoàn máu
- Tăng cường hệ miễn dịch: Nhờ chứa nhiều khoáng chất như kẽm và selen
- Hỗ trợ hoạt động não bộ: Vitamin B12 giúp cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung
- Phù hợp cho chế độ ăn lành mạnh: Mực bầu ít chất béo, dễ chế biến thành nhiều món ăn ít dầu mỡ
Mực bầu giá bao nhiêu 1kg?
Giá mực bầu trên thị trường có sự chênh lệch tùy vào nguồn cung, kích thước và độ tươi của mực. Tại các cảng biển, mực bầu sau khi được ngư dân đánh bắt trong ngày thường được bán cho thương lái với mức giá khoảng 70.000 – 100.000 đồng/kg. Những con mực lớn, thịt dày và chưa qua ngâm nước (mực dẻo) thường có giá cao hơn.

Sau khi được thu mua, mực sẽ được sơ chế, làm sạch và phân phối đến các chợ, siêu thị hoặc nhà máy chế biến. Khi đến tay người tiêu dùng, giá mực bầu thường dao động khoảng 120.000 – 150.000 đồng/kg, tùy theo kích thước và hình thức đóng gói.
Cách chọn mực bầu tươi ngon, không bị ngâm nước
Để mua được mực bầu chất lượng, bạn không nên chỉ dựa vào giá mà cần chú ý đến độ tươi và cách bảo quản. Dưới đây là một số kinh nghiệm giúp bạn chọn đúng mực ngon:
- Quan sát màu sắc và hình dáng: Mực bầu tươi thường có lớp da sáng, màu xám trắng tự nhiên, hơi óng ánh. Nếu mực chuyển sang màu hồng hoặc xỉn màu thì có thể đã để lâu. Mực sau khi làm sạch sẽ có màu trắng ngà, thịt trong và râu còn săn chắc.
- Kiểm tra bằng tay: Khi sờ vào, mực tươi có độ đàn hồi tốt, cầm chắc tay. Lớp da bám chặt vào thân, khó bong tróc và bề mặt còn hơi nhớt nhẹ. Ngược lại, mực kém tươi thường mềm nhũn, da dễ tuột, sờ có cảm giác nhám và không còn độ săn.
- Nhận biết mực bị ngâm nước: Mực bị ngâm thường trông béo bất thường và thịt bở, dễ chảy nước. Khi chế biến (luộc hoặc hấp), mực ra nhiều nước, teo nhỏ và có mùi lạ. Trong khi đó, mực tươi khi nấu sẽ săn lại, thơm nhẹ và ít ra nước.
Hướng dẫn cách làm mực bầu sạch đúng cách
Các bước làm sạch
Mực bầu có vị ngọt tự nhiên, thịt dai giòn và rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, để giữ trọn hương vị cũng như đảm bảo vệ sinh khi chế biến, bạn cần sơ chế đúng cách theo các bước sau:
- Bước 1 – Rửa sạch bên ngoài: Trước tiên, rửa sơ mực bầu với nước lạnh để loại bỏ bụi bẩn, cát và lớp nhớt bám trên bề mặt.
- Bước 2 – Tách đầu và thân mực: Dùng một tay giữ phần thân, tay còn lại nhẹ nhàng kéo đầu mực ra khỏi thân để lộ phần nội tạng bên trong.
- Bước 3 – Loại bỏ túi mực và ruột: Nhẹ nhàng gỡ bỏ túi mực, tránh làm vỡ gây loang mực đen. Nếu không may túi bị vỡ, hãy rửa sạch kỹ bằng nước lạnh. Đồng thời, loại bỏ hết phần ruột và nội tạng còn sót lại trong thân.

- Bước 4 – Làm sạch đầu mực: Cắt bỏ phần mắt và răng mực (nằm giữa các xúc tu). Dùng dao rạch nhẹ một đường nhỏ gần đầu thân mực để tạo đường gờ, rồi dùng tay kéo nhẹ lớp da ra ngoài.
- Bước 5 – Rửa lại và chế biến: Cuối cùng, rửa lại mực với nước sạch, để ráo và chế biến theo món ăn yêu thích như nướng, hấp, xào hay chiên giòn.
Lưu ý để không bị tanh
Mực bầu vốn có vị ngọt tự nhiên và hương thơm đặc trưng của hải sản, tuy nhiên nếu sơ chế hoặc chế biến không đúng cách, món ăn rất dễ bị tanh và mất đi độ hấp dẫn. Để chế biến mực bầu không bị tanh và giữ trọn hương vị tươi ngon, bạn nên lưu ý một số điều dưới đây:
- Làm sạch mực kỹ ngay từ đầu: Loại bỏ hoàn toàn túi mực, nội tạng và phần màng đen bên trong. Đây là nguyên nhân chính gây mùi tanh nếu không được xử lý triệt để.
- Khử mùi đúng cách: Sau khi làm sạch, bạn nên rửa mực với nước muối loãng, gừng đập dập hoặc một ít rượu trắng để khử tanh.
- Không rửa quá nhiều lần bằng nước lạnh: Việc rửa quá kỹ có thể làm mực mất đi độ ngọt vốn có. Chỉ cần rửa vừa đủ sạch và để ráo nước trước khi chế biến.
- Chế biến nhanh, không nấu quá lâu: Mực bầu rất dễ chín, nếu nấu quá lâu sẽ khiến thịt bị dai và mùi tanh dễ lộ rõ hơn. Bạn nên chế biến ở lửa lớn và trong thời gian ngắn để giữ độ giòn, ngọt.
- Kết hợp nguyên liệu khử tanh tự nhiên: Các gia vị như sả, gừng, ớt, hành, tỏi giúp món ăn dậy mùi và làm giảm mùi tanh đáng kể, đặc biệt trong các món hấp, nướng hoặc xào.
Mực bầu làm gì ngon? Top các món hấp dẫn nhất
Mực bầu với phần thịt dày, giòn và ngọt tự nhiên có thể chế biến thành rất nhiều món ăn hấp dẫn. Dưới đây là những gợi ý phổ biến, dễ làm mà vẫn đảm bảo ngon chuẩn vị:
Mực bầu nướng muối ớt / sa tế
Nguyên liệu chuẩn bị gồm có:
- 500g mực bầu tươi
- 1- 2 muỗng canh sa tế (hoặc muối ớt)
- 1 muỗng cà phê tỏi băm
- 1 muỗng cà phê ớt băm (tùy khẩu vị)
- 1/2 muỗng cà phê đường
- 1 muỗng canh dầu ăn, 1/2 muỗng cà phê nước mắm
- Rau sống ăn kèm (xà lách, dưa leo, rau thơm)
- Muối tiêu chanh hoặc nước chấm hải sản

Các bước làm mực bầu nướng muối ớt/ sa tế:
- Bước 1 – Sơ chế mực: Mực bầu sau khi mua về cần làm sạch kỹ: bỏ túi mực, nội tạng, rửa với nước muối loãng hoặc gừng để khử mùi tanh. Sau đó để ráo nước. Bạn có thể để nguyên con hoặc khứa nhẹ vài đường trên thân mực để gia vị dễ thấm hơn.
- Bước 2 – Ướp gia vị: Cho mực vào tô, thêm sa tế (hoặc muối ớt), tỏi băm, ớt băm, dầu ăn, nước mắm và đường. Trộn đều để gia vị phủ đều lên mực và ướp trong khoảng 15-30 phút để mực thấm vị.
- Bước 3 – Nướng mực: Nếu nướng than thì bạn đặt mực lên vỉ, nướng trên than hồng, lật đều tay để mực chín đều và không bị cháy. Còn dùng lò nướng/nồi chiên không dầu thì bạn cài nhiệt độ ở khoảng 180-200°C trong 10-15 phút, trở mặt giữa chừng. Khi mực chuyển màu vàng đẹp, dậy mùi thơm và hơi xém cạnh là đạt.
- Bước 4 – Thưởng thức: Cuối cùng, bạn cắt mực thành miếng vừa ăn, bày ra đĩa cùng rau sống. Ăn kèm muối tiêu chanh hoặc nước chấm hải sản để tăng hương vị.
Mực bầu hấp sả gừng / hấp bia
Nguyên liệu chuẩn bị:
- 500g mực bầu tươi
- 3-4 cây sả, 1 củ gừng
- 1 lon bia (nếu hấp bia) hoặc 100ml nước
- 1-2 quả ớt (tùy chọn)
- Gia vị: muối, tiêu, nước mắm, gừng băm, ớt băm, đường, chanh
Cách thực hiện món ăn này như sau:
- Bước 1 – Sơ chế mực: Sau khi mua về, bạn tiến hành bỏ nội tạng, túi mực bầu và rửa sạch với nước muối loãng hoặc gừng để khử mùi tanh. Sau đó để ráo và bạn có thể để nguyên con hoặc cắt miếng tùy thích.
- Bước 2 – Chuẩn bị nguyên liệu: Sả rửa sạch, đập dập và cắt khúc. Gừng gọt vỏ rồi thái lát mỏng. Ớt cắt lát nếu thích ăn cay.
- Bước 3 – Tiến hành hấp: Kế tiếp, bạn xếp sả và gừng xuống đáy nồi, sau rồi cho mực lên trên. Thêm bia (đối với hấp bia) hoặc một ít nước rồi đậy kín nắp, sau đó hấp trong khoảng 7-10 phút. Mực chín tới sẽ săn lại, dậy mùi thơm và giữ được độ ngọt tự nhiên.
- Bước 4 – Pha nước chấm và thưởng thức: Pha nước mắm gừng với các nguyên liệu gồm nước mắm, đường, chanh, gừng, ớt sao cho vừa khẩu vị. Khi ăn, chấm mực cùng nước mắm gừng sẽ làm tăng hương vị đậm đà.
Mực bầu chiên giòn
Nguyên liệu chuẩn bị
- 500g mực bầu tươi
- 100g bột chiên giòn (hoặc bột chiên xù)
- 1 quả trứng gà, 1 thìa tỏi băm
- 50g bột bắp (giúp lớp vỏ giòn lâu hơn)
- Gia vị: muối, tiêu, dầu ăn, hạt nêm

Hướng dẫn làm mực bầu chiên giòn như sau:
- Bước 1 – Sơ chế mực: Mực bầu làm sạch, bỏ túi mực và nội tạng, rửa với gừng hoặc nước muối loãng để khử mùi tanh. Sau đó để ráo và cắt thành khoanh hoặc miếng vừa ăn.
- Bước 2 – Ướp mực: Tiếp đến, bạn cho mực vào tô, ướp cùng tỏi băm, một chút muối, tiêu và hạt nêm. Trộn đều và để khoảng 10-15 phút để mực thấm gia vị.
- Bước 3: Chuẩn bị lớp áo bột: Trộn bột chiên giòn với bột bắp rồi đập trứng gà ra bát, đánh tan. Sau đó, bạn nhúng mực lần lượt qua trứng rồi lăn qua hỗn hợp bột để lớp áo phủ đều bên ngoài.
- Bước 4 – Chiên mực: Đun nóng dầu trong chảo và cho mực vào chiên ngập dầu, đảo nhẹ để mực không dính vào nhau. Chiên đến khi mực vàng đều, giòn rụm thì vớt ra, để ráo dầu.
- Bước 5 – Hoàn thành: Cuối cùng, bạn bày mực ra đĩa, ăn kèm rau sống và chấm với tương ớt hoặc mayonnaise. Món ăn ngon nhất khi dùng nóng, lớp vỏ giòn tan và phần mực bên trong vẫn giữ được độ mềm ngọt tự nhiên.
Gỏi mực bầu
Nguyên liệu chuẩn bị
- 400-500g mực bầu tươi
- 1/2 củ hành tây, 1 củ cà rốt
- Rau răm, rau thơm
- 1-2 tép tỏi, 1-2 quả ớt
- 1 quả chanh (hoặc giấm)
- Gia vị trộn gỏi: nước mắm, đường, muối, tiêu
- Đậu phộng rang giã dập, hành phi

Các bước chế biến
- Bước 1 – Sơ chế mực: Mực sau khi mua về bạn cần loại bỏ nội tạng, túi mực và rửa qua với gừng hoặc nước muối loãng. Sau đó luộc mực trong nước sôi khoảng 2-3 phút (có thể thêm vài lát gừng), vớt ra ngâm ngay vào nước đá để mực giòn hơn, rồi để ráo và cắt miếng vừa ăn.
- Bước 2 – Chuẩn bị rau củ: Hành tây thái mỏng, ngâm nước đá hoặc nước giấm loãng để giảm hăng. Cà rốt bào sợi và rau răm rửa sạch, cắt nhỏ. Tỏi và ớt băm nhuyễn.
- Bước 3 – Pha nước trộn gỏi: Pha hỗn hợp gồm nước mắm, đường, nước cốt chanh (hoặc giấm), tỏi và ớt băm.
- Bước 4 – Trộn gỏi: Kế tiếp, bạn cho mực, hành tây, cà rốt và rau răm vào tô lớn. Rưới nước trộn lên, đảo nhẹ tay để các nguyên liệu thấm đều mà không bị nát.
- Bước 5 – Thưởng thức: Bày gỏi ra đĩa, rắc thêm đậu phộng rang và hành phi lên trên để tăng độ thơm béo. Món ăn ngon nhất khi dùng ngay sau khi trộn, giữ được độ tươi giòn và hương vị đậm đà.
Mực bầu nhúng lẩu
Nguyên liệu chuẩn bị
- 400-500g mực bầu tươi
- 1-1,5 lít nước dùng (nước hầm xương hoặc nước lẩu hải sản)
- 2 cây sả, 1 củ gừng nhỏ
- 1-2 quả cà chua, 1/2 quả dứa (thơm)
- 1-2 quả ớt (tùy khẩu vị)
- Rau ăn kèm: rau muống, cải thảo, cải xanh, nấm kim châm, nấm rơm,…
- Bún hoặc mì ăn kèm
- Gia vị: Muối, nước mắm, hạt nêm, tiêu

Cách nấu mực bầu nhúng lẩu như sau:
- Bước 1 – Sơ chế mực: Trước tiên, bạn cần loại bỏ nội tạng của mực bầu rồi khử mùi tanh với gừng hoặc nước muối loãng, sau đó để ráo. Bạn có thể cắt khoanh hoặc để nguyên con nhỏ để khi nhúng giữ được độ ngọt.
- Bước 2 – Chuẩn bị nguyên liệu: Sả đập dập, cắt khúc và gừng thái lát. Cà chua bổ múi cau, còn dứa gọt vỏ, rửa sạch và cắt miếng vừa ăn. Rau nhặt sạch, rửa kỹ và để ráo.
- Bước 3 – Nấu nước lẩu: Phi thơm sả và gừng với một ít dầu ăn, cho cà chua vào đảo nhẹ. Tiếp tục cho dứa vào để tạo vị chua thanh tự nhiên. Đổ nước dùng vào nồi, đun sôi và nêm nếm gia vị cho vừa miệng.
- Bước 4 – Thưởng thức: Khi nước lẩu sôi, bạn nhúng mực vào khoảng 30-60 giây cho vừa chín tới, sau đó vớt ra dùng ngay. Mực lúc này sẽ giòn, ngọt và không bị dai. Ăn kèm rau, bún và chấm nước mắm ớt hoặc muối tiêu chanh sẽ càng đậm vị.
Trên đây là những thông tin chi tiết về mực bầu, cách phân biệt mực bầu với mực nang cũng như mẹo chọn mực bầu tươi ngon. Mong rằng bài viết này đã giúp ích cho bạn và nếu bạn đang muốn khám phá thêm các món ngon làm từ mực thì đừng quên truy cập vào website olasquid.com nhé!

Ola Squid Original | Mực cán tẩm nguyên con
English
ไทย