English
ไทยMua mực khô về cất tủ bếp vài tuần, đến lúc lấy ra chế biến mới phát hiện mực có mùi lạ hoặc nổi đốm trắng li ti. Đây là tình huống không hiếm với các gia đình Việt, nhất là vào mùa nóng ẩm. Mực khô vốn để được lâu hơn hải sản tươi, nhưng nếu bảo quản sai cách vẫn hỏng nhanh không kém.
Trong bài viết sau, Ola Squid sẽ hướng dẫn cách bảo quản mực khô đúng chuẩn từ khi mới mua về, lúc mang đi xa, đến cách xử lý khi mực đã bị mốc hoặc cứng giúp mực giữ trọn vị ngọt và dùng an toàn trong thời gian dài.
Vì sao mực khô dễ bị mốc, hỏng nếu bảo quản sai cách?
Mực khô là thực phẩm đã qua phơi sấy, lượng nước còn lại rất ít nên về lý thuyết khó hư hỏng hơn hải sản tươi. Tuy nhiên trong điều kiện khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam, chỉ cần vài sai sót nhỏ trong cách cất giữ, mực cũng có thể chảy nước, đổi màu hoặc lên mốc chỉ sau 1-2 tuần. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp việc bảo quản mực khô hiệu quả hơn, thay vì chỉ làm theo thói quen.
3 yếu tố dưới đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến mực khô nhanh hỏng:
- Độ ẩm không khí là nguyên nhân hàng đầu gây nấm mốc. Mực khô có tính hút ẩm ngược, để nơi có độ ẩm cao hoặc gói không kín, mực sẽ hút hơi nước trở lại, tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển trên bề mặt.
- Ánh nắng, nhiệt độ cao khiến mực bị oxy hóa, mất mùi vị. Chất béo trong thịt mực dễ biến chất dưới tác động của nhiệt và ánh sáng trực tiếp, khiến mực bị ngả màu, có mùi hắc và giảm độ ngọt tự nhiên.
- Mực khô chưa đạt độ khô chuẩn khi mua về càng dễ hỏng nhanh. Mực phơi chưa đủ nắng hoặc sấy chưa tới, lượng nước còn lại trong thịt cao hơn mức an toàn, dù bảo quản kỹ đến đâu cũng dễ ẩm mốc sớm hơn mực đã khô đạt chuẩn.
Nắm được 3 nguyên nhân này, việc chọn cách bảo quản mực khô phù hợp với điều kiện gia đình sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn nhiều.
3 cách bảo quản mực khô được lâu ngày
Không có một cách bảo quản mực khô duy nhất phù hợp cho mọi tình huống. Tùy vào việc gia đình có tủ lạnh hay không, dự định dùng trong thời gian ngắn hay dài, hoặc cần mang mực đi xa, sẽ có phương pháp tối ưu riêng. Dưới đây là 3 cách phổ biến và hiệu quả nhất được nhiều người áp dụng.
Cách bảo quản mực khô trong tủ lạnh, tủ đông
Đây là cách bảo quản mực khô được khuyên dùng nhiều nhất với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam, vì nhiệt độ thấp giúp hạn chế tối đa nấm mốc và côn trùng.
Trước khi cho mực vào tủ, cần bọc mực bằng giấy báo hoặc màng bọc thực phẩm, sau đó cho vào túi zip hoặc hộp kín để tránh mực ám mùi các thực phẩm khác trong tủ lạnh.
Thời gian bảo quản sẽ khác nhau tùy vào việc chọn ngăn mát hay ngăn đông:
- Bảo quản ngăn mát: dùng trong 2-3 tháng, nhiệt độ khoảng 2-5 độ C, phù hợp nếu gia đình dùng mực thường xuyên.
- Bảo quản ngăn đông: dùng được 6-12 tháng, nhiệt độ dưới -18 độ C, thích hợp khi mua mực số lượng lớn để dự trữ dài ngày.
Khi rã đông, nhiều người mắc lỗi để mực ngoài nhiệt độ phòng quá lâu hoặc rã đông bằng nước nóng, khiến thịt mực bị mất nước, khô cứng và giảm độ ngọt. Để tránh tình trạng này, nên thực hiện theo các bước sau:
- Cho mực vào túi ni-lông, bọc kín thật kỹ để nước không ngấm trực tiếp vào thịt mực.
- Ngâm túi mực vào thau nước lạnh lớn, tránh dùng nước nóng vì làm mực nhanh bở.
- Thay nước mới sau mỗi 10-15 phút để đẩy nhanh thời gian rã đông mà vẫn giữ được kết cấu thịt.
Xem thêm: Mực khô nên để ngăn mát hay ngăn đá?
Cách bảo quản mực khô không cần tủ lạnh
Với những gia đình không có tủ lạnh hoặc chỉ mua lượng nhỏ dùng trong thời gian ngắn, vẫn có thể bảo quản mực khô ở nhiệt độ thường nếu tuân thủ đúng nguyên tắc tránh ẩm, tránh nắng.
- Chọn vị trí khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh gần khu vực bếp nấu vì đây là nơi hơi nước và nhiệt độ thay đổi liên tục.
- Phơi lại mực định kỳ mỗi tuần một lần dưới nắng to, giúp mực giữ độ khô ổn định, hạn chế ẩm mốc tích tụ.
- Dùng túi hút chân không hoặc hộp kín khí để hạn chế ẩm. Đây là cách hiệu quả nhất trong nhóm bảo quản không tủ lạnh, giúp loại bỏ phần lớn không khí tiếp xúc với mực.
- Có thể dùng vôi bột hút ẩm theo cách truyền thống của ngư dân, nhưng cần bọc vôi thật kỹ trong túi vải riêng, tránh để vôi dính trực tiếp vào mực vì có thể gây nguy hiểm khi ăn phải.
Cách bảo quản mực khô khi đi xa, di chuyển
Khi mang mực khô đi xa, làm quà biếu hoặc di chuyển dài ngày, mục tiêu quan trọng nhất là giữ mực không bị ẩm và không bốc mùi ảnh hưởng đến hành lý xung quanh.
- Giữ nguyên mực trong túi hút chân không hoặc túi nilon kín, hạn chế mở ra mở vào nhiều lần trong suốt chuyến đi.
- Bọc thêm giấy báo nhiều lớp bên ngoài để giữ nhiệt ổn định, tránh không khí lọt vào làm mực ẩm trở lại.
- Tránh để chung với hải sản tươi sống hoặc thực phẩm có mùi mạnh khác như nước hoa, xà phòng, vì mực khô rất dễ hút mùi lạ.
Sau khi đến nơi, nếu chưa dùng ngay nên chuyển mực vào tủ lạnh hoặc nơi khô mát càng sớm càng tốt để giữ chất lượng ban đầu.
Xem thêm: 7 cách bảo quản mực khô đã nướng đúng cách và cách hâm lại
Cách bảo quản mực một nắng đúng chuẩn
Mực một nắng khác mực khô thông thường ở điểm quan trọng nhất – độ ẩm còn lại trong thịt cao hơn nhiều, do chỉ phơi qua một lượt nắng thay vì 2-3 nắng trở lên. Chính vì vậy, thịt mực một nắng còn mềm, gần giống mực tươi, nhưng cũng dễ hỏng hơn đáng kể so với mực khô truyền thống.
Do đặc điểm này, nên bảo quản ngăn đông thay vì để nhiệt độ thường để mực một nắng ngoài không khí dù chỉ vài giờ trong thời tiết nóng cũng có thể khiến mực chảy nước, sinh mùi. Khi cấp đông, nên chia mực thành từng phần nhỏ vừa ăn, gói riêng để không phải rã đông toàn bộ mỗi lần sử dụng.
Thời gian sử dụng khuyến nghị của mực một nắng cũng ngắn hơn mực khô truyền thống rõ rệt:
| Tiêu chí | Mực khô (nhiều nắng) | Mực một nắng |
| Độ ẩm còn lại | Rất ít | Còn nhiều |
| Bảo quản ngăn đông | 6-12 tháng | 1-2 tháng |
| Bảo quản ngăn mát | 2-3 tháng | Chỉ 1-2 ngày |
| Bảo quản nhiệt độ thường | Có thể (nơi khô ráo) | Không khuyến khích |
Không nên cấp đông lại mực một nắng đã rã đông một lần, vì chất lượng thịt giảm rõ rệt và dễ phát sinh vi khuẩn ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.
Những lưu ý quan trọng khi bảo quản mực khô
Ngoài việc chọn đúng phương pháp, một số thói quen tưởng chừng vô hại lại là nguyên nhân khiến mực khô hỏng sớm hơn dự kiến.
- Để mực khô nơi ẩm thấp hoặc gần nguồn nhiệt như gần bếp nấu, máy nước nóng sẽ làm mực bị ẩm và dễ mốc.
- Không bọc kín khi cho vào tủ lạnh khiến mực bị ám mùi các thực phẩm khác, đồng thời hút ẩm ngược từ hơi lạnh trong tủ.
- Để chung mực đã chế biến và mực chưa chế biến trong cùng một túi hoặc hộp, dễ làm lây nhiễm chéo và rút ngắn thời gian bảo quản của cả hai.
- Không kiểm tra định kỳ để phát hiện mốc sớm. Nên mở túi mực kiểm tra khoảng 1-2 tuần một lần, nhất là vào mùa mưa ẩm.
Dấu hiệu nhận biết mực khô bị hỏng, mốc
Trước khi chế biến, nên dành vài giây kiểm tra mực để đảm bảo an toàn cho cả gia đình. Mực khô mốc và hỏng thường biểu hiện qua ba dấu hiệu chính, dễ nhận biết bằng mắt thường và khứu giác.
- Xuất hiện đốm đen, xanh hoặc trắng bất thường trên bề mặt, đặc biệt tập trung ở phần thân và râu mực – đây là dấu hiệu nấm mốc đã hình thành.
- Mùi lạ, mùi chua hoặc hôi khác hẳn với mùi tanh nhẹ đặc trưng của mực khô.
- Kết cấu bị mềm nhũn, ẩm ướt hoặc đổi màu toàn bộ so với màu hồng nhạt, trắng ngà ban đầu.
Nếu mực chỉ hơi cứng hơn bình thường nhưng không có mùi lạ hay đốm mốc, mực vẫn dùng được, chỉ cần xử lý lại trước khi chế biến.
Xem thêm: Mực khô có phấn trắng có bình thường không? Ăn được không?
Cách xử lý khi mực khô bị mốc, bị cứng
Không phải lúc nào phát hiện mực có vấn đề cũng cần bỏ đi ngay, nhưng cũng không nên cố xử lý mọi trường hợp. Cách xử lý sẽ khác nhau tùy vào tình trạng thực tế của mực. Với mực bị mốc nhẹ, chỉ mới xuất hiện vài đốm nhỏ trên bề mặt:
- Cắt bỏ phần mốc cùng một lớp thịt xung quanh vị trí đó, rộng hơn phần mốc nhìn thấy để đảm bảo loại bỏ hết bào tử nấm.
- Ngâm phần mực còn lại trong nước ấm khoảng 5-10 phút để làm sạch bề mặt.
- Sấy hoặc phơi lại mực dưới nắng to để mực khô đều, hạn chế mốc tái phát.
Nên bỏ hẳn thay vì cố xử lý khi mốc đã lan rộng ra nhiều vị trí, ăn sâu vào bên trong thịt mực, hoặc mực có mùi hôi nồng kèm màu sắc bất thường trên toàn bộ thân. Trong các trường hợp này, độc tố nấm mốc có thể đã ngấm sâu vào thịt mà mắt thường không nhìn thấy hết, cắt bỏ phần ngoài không đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Với mực bị cứng do để lâu nhưng không có dấu hiệu mốc, cách xử lý đơn giản hơn nhiều:
- Ngâm mực trong nước khoảng 10-15 phút để thịt mực hút lại độ ẩm.
- Để mực ở nhiệt độ phòng thêm một lúc cho thịt mềm dần trở lại.
- Đập nhẹ mực bằng chày hoặc sống dao trước khi chế biến để thớ thịt tơi ra, dễ nướng hoặc xé hơn.
Câu hỏi thường gặp về bảo quản mực khô
Mực khô để được bao lâu thì hết hạn sử dụng?
Mực khô bảo quản đúng cách – gói kín, để nơi khô ráo hoặc trong tủ lạnh có thể dùng từ 2-3 tháng ở ngăn mát đến 6-12 tháng nếu để ngăn đông. Ở nhiệt độ thường, nên dùng trong khoảng 1-2 tuần và kiểm tra định kỳ độ khô của mực.
Mực khô bị mốc nhẹ có ăn được không?
Nếu mốc chỉ mới xuất hiện ở vài điểm nhỏ trên bề mặt, có thể cắt bỏ phần mốc kèm lớp thịt xung quanh, ngâm nước ấm và sấy lại trước khi dùng. Tuy nhiên nếu mốc đã lan rộng hoặc mực có mùi hôi bất thường, nên bỏ hẳn để tránh ảnh hưởng sức khỏe.
Có cần thiết phải hút chân không mực khô không?
Không bắt buộc nhưng rất nên làm, nhất là khi cần bảo quản mực khô trong thời gian dài hoặc mang đi xa. Hút chân không giúp loại bỏ phần lớn không khí tiếp xúc với mực, hạn chế oxy hóa và nấm mốc phát triển hiệu quả hơn nhiều so với túi nilon thông thường.
Mực khô mua về nên bảo quản ngăn mát hay ngăn đông?
Nếu dự định dùng trong 2-3 tháng tới, ngăn mát là lựa chọn phù hợp và tiện lấy ra chế biến. Nếu mua số lượng lớn để dự trữ dài ngày, nên chuyển sang ngăn đông để giữ chất lượng mực tốt nhất trong 6-12 tháng.
Cách bảo quản mực khô đúng chuẩn không quá phức tạp, chỉ cần nắm vững nguyên tắc tránh ẩm, tránh nắng trực tiếp và hạn chế không khí tiếp xúc với mực. Tùy vào điều kiện gia đình và thời gian dự định sử dụng, có thể linh hoạt chọn bảo quản trong tủ lạnh, để nơi khô mát hoặc dùng túi hút chân không để kéo dài thời gian dùng mà vẫn giữ trọn hương vị. Nếu đang tìm nguồn mực khô chất lượng, đạt chuẩn ngay từ đầu để việc bảo quản dễ dàng hơn, tham khảo thêm các dòng sản phẩm tại Ola Squid để chọn loại mực phù hợp nhất cho gia đình.
